Wat is Coeliakie?

 

Coeliakie (spreek uit als: seu-lia-kie) is een auto-immuunziekte. De darmen, van een persoon met coeliakie, verdragen geen gluten. Bij mensen met coeliakie raakt het slijmvlies van de dunne darm beschadigd, telkens als zij gluten eten. Deze ontstekingsreacties zorgen ervoor dat de darmplooien kapot gaan en dat de darmen niet goed meer functioneren. Dit leidt uiteindelijk tot heftige klachten als buikpijn, diarree, obstipatie, vermoeidheid, depressiviteit en vele andere klachten. De belangrijke bouwstoffen in eten kunnen niet goed worden opgenomen. Vaak ontstaan tekorten aan bijvoorbeeld ijzer en bepaalde vitamines.

Glutenvrij dieet

Er bestaan geen medicijnen tegen coeliakie. Om ervoor te zorgen dat de klachten afnemen en uiteindelijk verdwijnen, dient een persoon met coeliakie zich te houden aan een levenslang glutenvrij dieet. Wat betekent dat al het voedsel, waarin gluten zitten, vermeden dient te worden. Dit klinkt zwaar, maar het is noodzakelijk voor een goede darmgezondheid.

Je kunt je voorstellen dat coeliakie dus vooral in het sociale leven een obstakel kan vormen. Bij alle eetmomenten buiten de deur, denk aan feestjes, verjaardagen en uit eten gaan, heb je ermee te maken. Om ook thuis glutenvrij te kunnen leven, moet je alle boodschappen controleren en in de gaten houden dat je het eten klaarmaakt, zonder besmetting van andere glutenhoudende producten.

Wat is gluten?

Gluten is een eiwit dat van nature voorkomt in tarwe (waaronder spelt en khorasan tarwe), rogge en gerst (gort). Gluten zit ook in producten die van deze granen zijn gemaakt. Denk aan brood, crackers, pizza, pasta, paneermeel, koek, cake en taart. Het zit ook verstopt in producten waar je het niet direct in verwacht. Bijvoorbeeld in de ingrediënten van soepen (bindmiddel, vermicelli of vlees), in sauzen, sommige snoepjes, ijssoorten en bier.

Haver is vaak gecontamineerd (besmet) en daardoor ook niet zonder meer veilig te gebruiken in een glutenvrij dieet.

De van nature glutenvrije (onbewerkte) voedingsmiddelen zoals aardappelen, (zilvervlies)rijst, peulvruchten, maïs, quinoa, gierst, boekweit, soja, groenten, fruit, vlees, gevogelte, vis, schaal- en schelpdieren, ei, melkproducten, kaas, olie, roomboter, zijn wel geschikt om te gebruiken.

NIET glutenvrij

  • Tarwe, rogge, gerst

  • Haver, Havermout, havervlokken, havermeel (tenzij afkomstig uit een glutenvrije haverketen)

  • Spelt, khorasan tarwe (ook wel bekend als kamut), triticale

  • Tarwemeel, griesmeel

  • Tarwebloem, tarwemout

  • Zemelen, grutten

  • Couscous, bulgur, seitan

  • Roggemeel, roggebloem

  • Gort, gerstemoutbloem, parelgort

  • Muesli, cruesli

  • Deegwaren, vermicelli, macaroni, spaghetti, mie

  • Paneermeel

Meer inhoudelijke informatie over coeliakie vind je op de website van de Nederlandse Coeliakie Vereniging (NCV) glutenvrij.nl

Coeliakie, tarwe allergie of glutensensitiviteit

Mensen met coeliakie/glutenintolerantie verdragen geen gluten en worden al ziek van één enkele broodkruimel. Het slijmvlies van hun dunne darm raakt door gluten ernstig beschadigd.

Mensen met een tarweallergie krijgen uitsluitend klachten na het eten van producten waarin tarwe verwerkt zitten. Zij verdragen alle andere graansoorten wel, maar eten vaak glutenvrij, met uitzondering van glutenvrij tarwezetmeel.

Mensen waarbij geen coeliakie kan worden aangetoond en die ook geen andere darmaandoening hebben, maar wel baat hebben bij een glutenvrij dieet, hebben glutensensitiviteit (NCGS). Deze ziekte is nog vrij nieuw en er wordt volop onderzoek naar gedaan.